Mongolia węglem płynąca……

Kopalnia węgla
Odkrywkowa kopalnia węgla kamiennego

Pozornie w większości stepowa i górzysta Mongolia, kryje w rzeczywistości  wiele skarbów w postaci złóż miedzi, złota, srebra, molibdenu, uranu i tytułowego węgla. Pracujący od kilkudziesięciu już lat geolodzy z różnych krajów dokonali tysięcy odwiertów, dokumentując wiele atrakcyjnych pokładów. Sam węgiel kamienny odnotowano w ponad 240 lokalizacjach. Jest on oczywiście różnej jakości i kaloryczności, położony na różnych głębokościach i – co w tutejszych warunkach jest bardzo ważne – w różnym usytuowaniu pod względem komunikacyjnym, energetycznym, dostępu do wody itd. O podjęciu eksploatacji decyduje zawsze ostatecznie koszt pozyskania i wywiezienia do zainteresowanego odbiorcy statystycznej tony tego czarnego złota.

Największym złożem w Mongolii jest tzw. Tavan Tołgoi, zawierające 6,3 mld ton węgla w tym ok. 1,8 mld ton bardzo poszukiwanego węgla koksującego, i to dostępnego metodą odkrywkową. Złoże odkryto w 1980 roku i początkowo zainteresowanie jego eksploatacją wyrażała Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, a jej ówczesny przywódca Kim Ir Sen nawet osobiście wizytował to miejsce. Plany te szybko upadły, światowe ceny węgla zniżkowały i nie było chętnych na bardzo kosztowne wstępne inwestycje.

Złoże zlokalizowane jest na praktycznie bezludnej pustyni Gobi, w odległości 540 km od Ułan Bator i ok. 260 km od granicy z Chinami. Wymaga nakładów rzędu 2-3 mld USD, aby potem już przez wiele lat popłynęła rzeka pieniędzy. W ostatnich latach ofertę złożyło kilka koncernów międzynarodowych, proponujących budowę dróg, linii kolejowej, ujęć wody i miasta z pełną infrastrukturą. Podobno rząd Mongolii rozpatruje aktualnie co najmniej siedem propozycji. Najbardziej zainteresowani są Chińczycy, którzy poszukują i kupują węgiel koksujący na całym świecie. Ich oferta zakłada transport tego surowca drogą kolejową do ich hut oraz spalanie pozostałej części wydobywanego węgla na miejscu, w kilku zbudowanych w bezpośrednim sąsiedztwie elektrowniach. W efekcie do Chin przesyłano by tylko „czystą” energię elektryczną.

Dzięki nawiązanym życzliwym kontaktom, udało mi się zwiedzić inną odkrywkową kopalnię – w Baganuur, w której eksploatację rozpoczęto w 1980 roku. Kopalnia i towarzyszące jej miasto są oddalone o 120 kilometrów od stolicy. Złoża położone są na obszarze 5 x 15 km, a pokłady usytuowane na głębokości 70-100 metrów. Grubość pokładów dochodzi do 40 metrów, co jest fantastycznie fotogeniczne przy intensywnym mongolskim słońcu.  Zasoby, przy eksploatacji 5 mln ton rocznie, pozwolą na kontynuowanie wydobycia jeszcze przez 50 lat. Aktualnie kopalnia wydobywa ok. 3 mln ton rocznie, z czego 90% transportowane jest pociągami do trzech elektrociepłowni w Ułan Bator, dostarczających 80% energii elektrycznej  Mongolii.

Wydobycie odbywa się metodą zdejmowania piaszczystego nadkładu dwoma wielkimi koparkami produkcji radzieckiej z końca lat 70-tych, których łyżki mają 15 i 10 metrów sześciennych pojemności. Do takiej łyżki można wprowadzić dwa samochody osobowe, co gościnni górnicy nam ze śmiechem proponowali.

W kilku węzłowych punktach technologicznych zastosowano w ostatnich latach radykalne modernizacje. Największą inwestycją była, uruchomiona w 2001 roku, nowoczesna, sterowana elektronicznie, kruszarka do węgla i następnie automatycznego napełniania podsuwanych wagonów. To w całości urządzenia japońskie, które zastosowano po wybuchu pyłu węglowego w starej stacji załadowczej, który zniszczył ten obiekt i spowodował śmierć 6 pracowników. Nowa technologia załadunku wagonów wymaga zatrudnienia 6 pracowników (tym 2 kobiet) na jednej zmianie, wobec 28 w warunkach sprzed katastrofy.

Do wywożenia wydobywanego węgla stosowane są nowoczesne ciężarówki japońskie (Komatsu) o ładowności 60 ton. Przez wiele lat eksploatowano podobne pojazdy radzieckie (białoruskie), ale z powodu ich awaryjności zastąpiono je obecnymi.

W kopalni pracuje 1000 pracowników, w tym 200 kobiet, średnie zarobki nieznacznie przekraczają 200 USD miesięcznie.

Trackbacks

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *